Socheath Share | យើងចែករំលែក: Khmer Famous People

Showing posts with label Khmer Famous People. Show all posts

សឺង ង៉ុក ថាញ់

ជីវប្រវត្តិរបស់លោកបណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់

       លោក សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានកើតនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩០៨ នៅក្នុងគ្រួសារខ្មែរមួយក្នុងខេត្រត្រវិញ ស្ថិតនៅក្នុងទឹកកូសាំងស៊ីន ឬកម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ។ លោកសឺង ង៉ុក ថាញ់ គឺជាអ្នកតស៊ូរយ៉ាងស្វិតស្វាញដើម្បីឯករាជ្យរបស់មាតុភូមិគាត់គឺប្រទេសខ្មែរយើងដែលក្នុងជំនាន់នោះ ដែលប្រទេសយើងស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំងនៅឡើយ។          បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅប្រទេសបារាំង គាត់បានត្រលប់មកទីក្នុងភ្នំពេញនិងបានធ្វើការនៅក្នុងបណ្ណាគារពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យក្នុងមុខងារជាបណ្ណារក្ស។ វិទ្យសា្ថនពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិតនេះគឺត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបារាំងនិងខ្មែរអ្នកស្នេហាជាតិមួយចំនួនទៀត។          នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៦ លោក សឺង ង៉ុក ថាញ់ និងមិត្តពីរនាក់ទៀតគឺលោក ស៊ីម វ៉ា និងលោក ប៉ាច ឈឺន បានចាប់ផ្តើមបង្កើតសារពត៌មានខ្មែរដំបូងបង្អស់ដោយដាក់ឈ្មោះថា កាសែត នគរវត្ត។ កាសែតនេះមាននិន្នាការផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងពត៌មាន និងជាពិសេសគឺរឿងប្រទេសជាតិនិងការរំដោះខ្លួនពីអាណានិគមនិយមបារាំង។          នៅដើមឆ្នាំ ១៩៤២ ការចូលមកដល់នៃកងទ័ពបារាំងនៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ មកកាន់ទឹកដីឥណ្ឌូចិន គឺជាឱកាសល្អក្នុងការដាក់សម្ពាធទៅលើបារាំង។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤២ បាតុកម្មប្រាឆាំងបារាំងដើម្បីឲ្យដោះលែងលោកអាចារ្យ ហែម ចៀវ និងលោក នួន ឌួង ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រជន និងព្រះសង្ឃស្នេហាជាតិជាច្រើន។ ក្នុងពេលនោះ លោក ប៉ាច ឈឺន គឺជាមនុស្សសំខាន់ជាងគេ និងបានដឹកនាំហ្វូងបាតុករដើម្បីប្រឆាំងបារាំង។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានគេហៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តថា “សង្គ្រាមឆ័ត្រ” ដែលពេលនោះ ឆ័ត្រគឺជាអាវុធដែលបាតុករ ជាពិសេសព្រះសង្ឃបានប្រើប្រាស់ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះផងដែរ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបាតុកម្មដំបូង ដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំ ធ្វើឡើងដើម្បីប្រឆាំងអាណានិគមបារាំង។ ប៉ុន្តែប្រតិបត្តិកាណ៍ប្រឆាំងបារាំងនេះ ពុំបានទទួលជោគជ័យនោះទេ ព្រោះខ្មែរពេលនោះមានបទពិសោធន៍តិចតួចពេក។ លោក ប៉ាច ឈឺន ជាមួយនឹងមិត្តរួមការងារមួយចំនួនទៀតត្រូវបានបារាំងចាប់ខ្លួន។ លោក សឺង ង៉ុក ថាញ់ ដែលជាមនុស្សសំខាន់នៅពីក្រោយបាតុកម្មត្រូវបានភាសខ្លួនទៅខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាប់មកទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។
          នៅថ្ងៃទី៩ ខែមិនា ឆ្នាំ ១៩៤៥ កងទ័ពជប៉ុននៅក្នុងឥណ្ឌូចិន គម្រាមកងទ័ពបារាំងដើម្បីកាន់កាប់ទឹកដីឥណ្ឌូចិន ហើយបានដាក់គុកមនុស្សមួយចំនួនដូចជា ប៉ូលីស ទាហ៊ាន និងប្រជាជនបារាំងមួយចំនួន។ សម្តេចសីហនុ ដែលមានជប៉ុននៅពីក្រោយ បានប្រកាស់ឯករាជ្យប្រទេសខ្មែរនៅថ្ងៃទី១១ ខែមិនា ឆ្នាំ១៩៤៥។ លោកសឺង ង៉ុកថាញ់ បានត្រឡប់មកពីជប៉ុនវិញ ហើយធ្វើការជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស។ ក្រោយមកទៀតគាត់បានឡើងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ គាត់បានប្រឹងប្រែងធ្វើការយ៉ាងមុះមត់ក្នុងការការពារឯករាជ្យរបស់ខ្មែរនៅពេលនៅ ប៉ុន្តែនៅអំឡុងខែតុលា បារាំងបានត្រឡប់មកគ្រប់គ្រងខ្មែរសារជាថ្មី ហើយបានបញ្ឈប់លោកពីនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហើយចោទប្រកាន់និងកាត់ទោសលោកថាជាជនក្បត់ជាតិ។          គាត់ពេលនោះត្រូវបានគេចាប់ខ្លួននិងនាំទៅកាន់ទីក្រុង សាយហ្គន (ព្រៃនគរ) និងបន្ទាប់មកត្រូវបញ្ចូនទៅកាន់ប្រទេសបារាំង និងបានឃុំខ្លួននៅក្នុងទីក្រុង Poitiers ។ ៥ ឆ្នាំក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៩៥១ លោកសឺង ង៉ុក ថាញ់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតិឲ្យត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដោយមានមនុស្សរ៉ាប់បាន់នាក់ចាំស្វាគមន៍ទទួល។ គាត់បានបដិសេធន៍មិនទទួលយកមុខដំណែងជារដ្ឋមន្រ្តីដែលគណបក្សប្រជាធិត្បតេយ្យបានតែងតាំង ផ្ទុយទៅវិញគាត់បានចាប់ផ្តើមការងារសារព៌មានជាថ្មី ដែលពេលនោះគាត់បានបង្កើតកាសែតមួយឈ្មោះថា “ក្រោក” ដែលមាននិន្នាការទាមទារឯករាជ្យពេញលេញមកឲ្យកម្ពុជា ប៉ុន្តែមួយខែបន្ទាប់មក អាជ្ញាធរបារាំងបានបិទហាងកាសែតនោះចោល។          នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិនា ឆ្នាំ ១៩៥២ លោក សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានចាកចេញពីភ្នំពេញ ហើយភាសខ្លួនចូលក្នុងព្រៃនៅក្នុងខែត្រសៀមរៀបក្នុងគោលបំណងបង្កើតចលនាតស៊ូទាមទារឯករាជ្យ និងបង្កើតរបបសាធារណមួយសម្រាប់ប្រទេសខ្មែរ ប៉ុន្តែគោលបំណងនេះពុំបានសម្រេចនោះទេ។          ច្រើនឆ្នាំ្កក្រោយមក នៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ សម្តេចសីហនុត្រូវបានដកចេញពីដំណែង លោកសឺង ង៉ុក ថាញ់ ក៏បានត្រឡប់មកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញវិញ ហើយគាត់ត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី លន់ នល់ តែងតាំងឲ្យធ្វើជាទីប្រឹក្សារបស់ប្រធានាធិបតី ហើយកងទ័ពរបស់គាត់ក៏បានចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាលរបស់សាធារណរដ្ឋ។
          នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៣ គាត់បានលាលែងពីចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាទៅកាន់ទឹកដីកំណើតរបស់គាត់នៅឯកម្ពុជាក្រោមវិញ។ បន្ទាប់ពីទីក្រុង សាយហ្គន ដួលរលំនៅឆ្នាំ ១៩៧៥ លោក សឺង ង៉ុក ថាញ់ត្រូវបានអាជ្ញាធររបស់យួនកុម្មុយនីស្តចាប់ខ្លួននិងដាក់ពន្ធនាគារ ហើយគាត់បានទទួលមរភាពនៅក្នុងពន្ធនាគារនោះនៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៧៧។

ប្រវត្តិវិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹម

វិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹម ចាប់កំណើតនៅថ្ងៃទី ១២ កុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៣៤ នៅក្នុងភូមិ រាប ឃុំរាប ស្រុកពារាំងខេត្តព្រៃវែង។ ឪពុករបស់គាត់ឈ្មោះ ញ៉ឹក ពិដោរ (Nhek Pidaou) ម្តាយរបស់គាត់ឈ្មោះ ព្រំ ពុល (Prom Pul) ពួកគាត់ជាកសិករនៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង។ តាំងពីកុមារភាព កុមារញ៉ឹក ឌឹម មានទេពកោសល្យយ៉ាងល្អក្នុងការគូរគំនូរ។គាត់បានបញ្ចប់ថ្នាក់បឋមសិក្សានៅឆ្នាំ ១៩៤៦។ ដោយសារតែគាត់មានទេពកោសល្យក្នុងការគូរគំនូរ ឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានបញ្ជូនគាត់ទៅកាន់សាលាសិល្បៈកម្ពុជា (School of Cambodian Arts) ដែលសព្វថ្ងៃនេះគឺជា ផ្នែកមួយរបស់សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។ នៅពេលនោះគាត់បានសិក្សាអំពីគំនូរបុរាណ ហើយគាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ ១៩៥៤ និងចាប់ផ្តើមធ្វើការដំបូងនៅក្នុងស្ថានទូតអាមេរិក ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ គាត់បានរៀបការជាមួយអ្នកស្រី ម៉ៅ សាម៉េន និងបានបង្កើតចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយមានបុត្រប្រាំមួយនាក់ គឺកូនស្រី៣នាក់និងកូនប្រុស៣នាក់។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ គាត់បានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីភីនចំនួន៦ខែ ដើម្បីគូរគំនូរនិងបោះពុម្ពផ្សាយជាសៀវភៅ។ ក្រោយមកទៀតគាត់ក៏បានស្នាក់នៅឯសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ពី១៩៦៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦៧ដែរ ដើម្បីសិក្សាអំពីការបង្កើតគំនូរជីវចល។ គំនូរជីវចលរបស់គាត់ ដែលមានឈ្មោះថាបណ្ឌិតទន្សាយ (The Wise Rabbit) បានទទួលជ័យជំនះក្នុងការប្រលងប្រជែងគូរគំនូរមួយដែលបានរៀបចំឡើងដោយ Walt Disney។ ក្រោយមកទៀត ព្រះមហាក្សត្រព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ បានស្នើរឲ្យគាត់គូរគំនូរដើម្បីដាក់ធ្វើជាសៀវភៅចំរៀងដែល ព្រះអង្គបាននិពន្ធ។តាមធម្មតាគាត់ចូលចិត្តគូរគំនូរ ចំអកឬកំប្លែងដែលបោះពុម្ពផ្សាយនៅលើទំព័រទស្សនាវដ្តីជាច្រើន។ វិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹម បានគូរគំនូរជាច្រើន ហើយគាត់បានតាំងពិព័រគំនូររបស់គាត់ដែលមានដូចជាគំនូរបុរាណ និងគំនូរពណ៌ទឹកជាដើម។ ក្រៅពីការគូរគំនូរ វិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹម បាននិពន្ធរឿងប្រលោមលោក និងតែងបទចំរៀងបានមួយចំនួនផងដែរ។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ស្តេចចំរៀងខ្មែរ គឺលោក ស៊ិន ស៊ីសាមុត។ វិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹមទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ក្នុងរបបវាលពិឃាតរបស់ខ្មែរក្រហម។

គំនូរមួយចំនួនរបស់វិចិត្រករ ញ៉ឹក ឌឹម

ព្រះអាចារ្យ ហែម ចៀវ

លោកគ្រូអាចារ្យ ហែម ចៀវ ជាមហាថេរមួយអង្គ បានក្រលេកឃើញប្រជារាស្ត្រ ទទួលទុក្ខទោសតាមឋានខ្លួនជាមនុស្ស ក្នុងអនានិគម ហើយក្នុងសម័យនោះ (ឆ្នាំ១៩៣៣ -១៩៤២) គេបានលើកលោកជាវីរ បុរសមួយដ៏ឆ្នើមក្នុងផ្លូវនយោបាយ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ លោកគ្រូអាចារ្យ ហែម ចៀវ ប្រសូត្រថ្ងៃអង្គារ ឆ្នាំច ព.ស. ២៤៤០ គស ១៨៩៨ នៅភូមិអូរកូនទេញ (កោណ្ឌ័ញ្ញ) សង្កាត់ដំបូកមានលក្សណ៍ ស្រុកឧដ្តុង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ (នៅខាងជើងជិតស្ពានស្ថានីយរថភ្លើងបាត់ដឹង) ។ ឪពុកលោកឈ្មោះ ហែម ធ្វើជាមេស្រុកដំបូកមានលក្សណ៍៍ ។ ម្តាយលោកឈ្មោះឧបាសិកា ទីវ ខំប្រឹងប្រែងធ្វើស្រែចំការដោយ

ឥតខ្លាចហត់នឿយ ។ គ្រួសារនេះមានបងប្អូន៥នាក់គឺ ៖

អានបន្ត »

លន់ នល់ (១៣ វិច្ឆិកា ១៩១៣-១៧ វិច្ឆិកា ១៩៨៥) គឺជាអតីតប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋខ្មែរ (១៩៧០-១៩៧៥)។ គាត់កើតនៅខេត្តព្រៃវែង ក្នុងគ្រួសារកាត់ចិនមួយដែលមានឪពុកឈ្មោះ លន់ ហ៊ីន (Lon Hin)។ នេះគឺជារូបថតមួយចំនួនរបស់ អតីតប្រធានាធិបតីខ្មែរ លោក លន់ នល់៖